JAARVERSLAG 2007 (met vooruitblik 2008)

Algemeen

Ook dit verslagjaar hebben we ons ingezet voor de doelen die we nastreven:

Beschermen en verbeteren van het fysieke milieu o.a. met een eigen inbreng op beleidsplannen
Zorg en aandacht voor natuur, landschap en milieu in Hattem door overleg, voorlichting en educatie over natuur, landschap en milieu

Dat is gebeurd in overeenstemming met de visie zoals we die hebben verwoord in onze flyer: “We staan vernieuwing niet in de weg, maar waken ervoor dat de belangrijke landschapselementen en waardevolle flora en fauna onherstelbaar worden aangetast. We hebben daarbij oog voor ieders belang en zijn alert op het beschermen van de kwetsbare natuur”. Zo is er vaak spanning tussen gewenste flexibiliteit in verband met diverse belangen en noodzakelijke vasthoudendheid voor natuur- en landschapswaarden. Bij het overleg met overheidsinstanties tekent zich een patroon af dat onbevredigend is. Projecten worden door insprekers en overheid vanuit totaal verschillende invalshoeken benaderd. Insprekers hebben vaak bezwaren tegen plannen vanuit een algemeen gezichtspunt: Is het echt nodig, zijn er andere mogelijkheden enz. De reactie van overheidsinstanties is overwegend gebaseerd op het bestaande project en op bestaande regelgeving. Daarbij beroepen zij zich op onderzoeksrapporten op allerlei deelgebieden. Die rapporten hebben altijd als doel nagaan of er regels zijn die zich tegen dit concrete project verzetten. Het doel is niet om in alle openheid na te gaan wat in een bepaalde situatie de beste oplossing is. Dat moet wel in een milieueffectrapportage, maar die worden zoveel mogelijk vermeden. Bijvoorbeeld de vraag: Is het verstandig in dit open gebied hoge windmolens te plaatsen. Reactie: Dit gebied is indertijd volgens dat en dat beleidsplan aangewezen als zoekzone. En een fictief voorbeeld: Stel dat een van de bewoners van de vriendelijk en open ogende Dorpsstraat om zijn terrein een hoge muur wil plaatsen. Bewoners maken bezwaar vanuit de gedachte dat de aanblik van hun straat aangetast wordt. De reactie zou zijn: Volgens de regels mag ieder om zijn terrein een omheining zetten van b.v. 2 m hoog. Zo verloopt het contact tussen insprekers en overheidsinstanties.

Dit verslag is verdeeld in drie soorten onderwerpen:

Reacties op beleidsplannen van diverse instanties die invloed hebben op het milieu in brede zin in en rond Hattem
Eigen initiatieven met betrekking totlandschap, milieu en natuur
De vereniging. Interne zaken, contacten, leden, bestuursmutaties en dergelijke

1. Reacties op beleidsplannen

Jachthaven

Al vanaf 2003 is er overleg met de gemeente over de uitbreiding van de jachthaven. Ook in 2007 is dit overleg voortgezet. Dat heeft ertoe geleid dat ons verzoek om geen natuurontwikkeling te realiseren (als compensatie) werd gehonoreerd. Prima want er is in de uiterwaarden geen betere natuur dan zoals die nu is, zeker voor weidevogels. Toch bleven wij bezwaar maken tegen verdrievoudiging van het aantal ligplaatsen van 80 tot 240 waarvan 80 bestemd zijn voor vaste ligplaatsen (stalling) en 80 voor verkoop van jachten. Aantasting van een belangrijk natuurgebied ter wille van verkoop van jachten is o.i. onaanvaardbaar. Verdubbeling tot 160 kon gerealiseerd worden zonder ingrijpende gevolgen voor weidevogels als voldoende beheersmaatregelen genomen worden voor compensatie. Zo blijft het probleem dat vervolgens op provinciaal niveau aan de orde komt met van onze kant opnieuw zienswijzen, bezwaarschriften, deelname aan hoorzittingen enz. Daar komt bij dat de Gelderse Milieu Federatie tegen elke vorm van uitbreiding is tenzij het verlies aan uiterwaardengrond gecompenseerd wordt met grond. Maar dat zou alleen kunnen door dijkverlegging. De provincie kan niet anders dan de bezwaren honoreren en daarmee is de impasse compleet. Maar begin 2008 wordt een laatste poging ondernomen om de verschillen door overleg te overbruggen. Op verzoek van burgemeester Zoon hebben wij contact gezocht met de Gelderse Milieu Federatie. Daarop volgde een periode van intensief overleg tussen de Provincie, de Gemeente, projectontwikkelaar Recreatie Gemeenschap Veluwe (RGV Holding), Gelderse Milieu Federatie en vereniging Landschap en Milieu Hattem, Burgemeester Zoon karakteriseerde dit overleg later als “taaie onderhandelingen”. Maar uiteindelijk wel met resultaat. De geplande havenuitbreiding wordt (wat ons betreft met tegenzin) geaccepteerd. Maar er tegenover staan wel belangrijke compensaties: Twee percelen in bezit van Gemeente en RGV worden ingericht als natuurgebied (zo mogelijk door Het Gelders Landschap), de Gemeente Hattem en RGV Holding storten samen een bedrag van 130 000 euro in een fonds dat gebruikt wordt voor extra ontwikkelingen in de Hattemer Poort en de Gemeente neemt jaarlijks gedurende 6 jaar een bedrag van gemiddeld 13 000 euro op voor beheersmaatregelen in de uiterwaarden in overleg tussen de gemeente en onze vereniging. Het eerste overleg daarover heeft plaatsgevonden. Dat gebeurt constructief en in goede harmonie. Een langdurig proces dat toch als voorbeeld beschouwd kan worden van de werkwijze die wij nastreven en die we hierboven noemden: proberen door overleg tot een aanvaardbare oplossing te komen waarbij soms flexibiliteit nodig is en acceptatie en soms vasthoudendheid.

Windmolenpark Hattemerbroek

Voor een ander project dat al jaren veel tijd en aandacht vraagt is er nog geen oplossing. Ook over de 7 windturbines met een tiphoogte van 150 meter die bij het klaverblad Hattemerbroek gepland staan waren er veel activiteiten. Zo werkten we mee aan een informatieavond georganiseerd door het comité Hattemerenk waar meer dan honderd belangstellenden kwamen, grotendeels tegenstanders van plaatsing. Wij benadrukken steeds dat we als milieuorganisatie voorstander zijn van windenergie maar dat zorgvuldige afweging over plaatsing nodig is met nadrukkelijk aandacht ook voor de milieunadelen m.n. door de visuele aantasting van het natuurlijke landschap. Dat is geen zaak van mooi of lelijk vinden, het tast in objectieve zin het natuurlijke karkater van het landschap aan. En dat is in een open polderlandschap zoals bij Hattemerbroek met ook nog de voor Nederland unieke overgang naar het stuwwallenlandschap van de Veluwe onaanvaardbaar.
Ook hierover zijn zienswijzen en bezwaarschriften ingediend bij de gemeentes Oldebroek en Hattem, en de provincie Gelderland met bijwonen en inspreken in commissie- en raadsvergaderingen. Dit alles in nauwe samenwerking met het actiecomitė van de Geldersedijk en anderen. Verder een ludieke actie in de vorm van miniwindmolentjes van chocola aan de raadsleden van Hattem in hun vergadering met de tekst: Bezorg het landschap toch geen strop. Plaats ze niet maar eet ze op”. Verder werd een email actie gehouden waarop 132 mails tegen plaatsing binnen kwamen. Die werden aan de burgemeester aangeboden in aanwezigheid van media. De gemeente Hattem stelde de besluitvorming uit totdat er meer duidelijkheid zou zijn over het nieuwe landelijke beleid. Maar de Raad van Oldebroek besloot tot plaatsing en de Provincie keurde dat uiteindelijk goed. Wat Oldebroek betreft rest nu alleen nog de mogelijkheid van beroep bijde Raad van State. Intussen kwam de gemeente Kampen met het plan om langs de N 50 nog eens 5 turbines te plaatsen aansluitend aan de 7 van Hattemerbroek. Ook hiertegen werd bezwaar aangetekend bij de Raad van Kampen en bij de provincie Gelderland die de regie heeft over dit project. Enkele opmerkelijke aspecten: Binnen 300 m van woningen mogen geen windmolens geplaatst worden. Twee woningen van agrariërs die belang hebben bij plaatsing op hun grond en die binnen die afstand wonen zijn opeens bedrijfswoningen. De provincie Gelderland schrijft dat met plaatsing door Kampen geen rekening meer hoeft worden gehouden,maar behandelt wel een aanvraag voor een vergunning. De 7 windmolens hebben een vermogen van 2 a 3 MW. Boven 15 MW is een beoordeling nodig voor een Milieueffectrapportage (MER). Maar de turbines zullen afgesteld worden op 2,1 MW, totaal dus 14,7 MW zodat geen MER- beoordeling nodig is. Met Kampen erbij is o.i. in ieder geval een MER nodig. Intussen blijkt dat de geluidsoverlast veel groter is dan tot dusver aangenomen. We hebben de raadsleden daarvan op de hoogte gesteld met een schets van de 70 woningen die volgens Europese normen geluidsoverlast zullen ondervinden. Al met al is de situatie zeer onduidelijk zowel wat betreft het aantal molens dat men wil plaatsen als wat betreft het landelijke beleid: Enerzijds na 2011 geen plaatsing meer in kleine plukjes over heel Nederland maar in grootschalige parken, anderzijds tot 2011 daar gewoon mee doorgaan.

Ontwikkelingsplan Hattem

Wij participeren in de klankbordgroep van de Grontmij die het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan Hattem maakt voor de Gemeente. In de kernkwaliteiten die de basis van het plan vormen is er veel aandacht voor natuur en milieu. Wij hebben daarmee onze instemming betuigd met de opmerking dat die kwaliteiten dan ook moeten doorwerken bij keuzes voor toekomstige plannen. Wij pleiten voor een bufferzone tussen de geplande woningen in wat nu het industriegebied Het Veen is en het natuurgebied Het Algemene Veen. Ook ten aanzien van de Enk moet de landschappelijke waarde centraal staan: geen grote bouwwerken daar en ook geen wegen. Gevaar daarvoor bestaat omdat de ontsluiting van het nieuwe bedrijventerrein bij Hattemerbroek niet goed geregeld is.

Hezenbergpark

Bij het voorontwerp bestemmingsplan dat de bouw van zes flats van 13 m hoogte, elk met vijf appartementen op het terrein van de vroegere bouwmarkt Hezenberg hebben we vragen ingediend. In het algemeen menen wij dat gebouwen zo dicht mogelijk bij de bestaande bebouwing van Hattem geplaatst moeten worden. Als het enigszins kan zal verdere uitbreiding ten koste van groene gebieden vermeden moeten worden. Uitruil van dit project naar een gebied dichter bij de kern van Hattem verdient de voorkeur. Het terrein ligt in de Ecologische Hoofdstructuur en grenst aan de robuuste ecologische verbindingszone Hattemerpoort. De hoogte van de gebouwen past niet in deze omgeving.

En verder:

…. was er in verband met de Hanzelijn overleg met ProRail over de gevolgen voor weidevogels bij de werkzaamheden en over de kleur van de brug die o.i. niet rood moet zijn maar grijsgroen omdat de brug hoe mooi ook niet moet opvallen in het landschap maar moet wegvallen. 80 % van de reacties op een artikel hierover in Hattem Huis aan Huis is het hiermee eens.
…. werd enkele keren mee gezocht naar een geschikte plaats voor de ijsbaan
…. is geadviseerd over de mogelijkheid van een minicamping in de Hoenwaard
…. en over de aanleg van een kikkerpoel
….zijn op verzoek gegevens over broedvogels in de uiterwaarden doorgegeven aan Arcadis in verband met de aardgasleiding
. is gereageerd op het voornemen een aardgasleiding aan te leggen tussen Wapenveld en Lelystad ( o.i. beter door de Hoenwaard dan over de Veluwe vanwege sneller herstel natuur)
. is gereageerd op het bestemmingsplan buitengebied Hattem en op de aanwijzing van het Natura 2000 – gebied Veluwe

2. Eigen initiatieven

Schooltuinen

Op 12 maart 2007 werd met de openbare basisschool” Het Palet” gestart met het project schooltuinen. Dat kon dankzij de medewerking van de gemeente die een stuk grond ter beschikking stelde en door financiële steun van “Hartje Groen” en een bijdrage van onze vereniging. Er is met groot enthousiasme van de school, kinderen, ouders en grootouders zelfs in vakanties gezaaid, gewied en geoogst. Het is een project met nogal intensieve begeleiding maar de ervaring is zo positief dat het in ieder geval voortgezet wordt. Ook de andere vijf scholen zijn uitgenodigd mee te doen.

Veluwefotoroute

In schooljaar 2007/2008 startte de uitvoering van het project Veluwe-fotoroute. Met dit project won onze vereniging samen met Natuur- en milieuvereniging “Groentje” in Oldebroek een prijs van € 10 000,- Het betekent dat kinderen van groep 6, 7 en/of 8 van basisscholen op de Veluwe en hun ouders deel kunnen nemen aan een fotowedstrijd. Kind en ouder maken elk een foto van het mooiste stukje Veluwenatuur in hun omgeving. Het tweetal beste foto’s wint een digitale camera. Dat betekent dat ongeveer 50 kinderen op elk van 60 scholen en hun ouders zich meer bewust worden van hun leefomgeving en de schoonheid van de Veluwe. Het project loopt gedurende twee schooljaren. Dit eerste jaar deden 28 scholen mee, geheel volgens plan. Winnende foto’s zijn te zien op www.veluwefotoroute.nl

Onderhoud houtwallen

We hebben informatie ingewonnen over het onderhoud van houtwallen en deze doorgestuurd aan de gemeente om daar richtlijnen aan te ontlenen voor een beheersplan per singel dat in overleg tussen eigenaar en gemeente wordt vastgesteld. Het gaat om de wallen en singels op de Enk, in Molecaten en rond de Gelderkamp.
Wij werden ook geattendeerd op toenemende begroeiing in de Hoenwaard met houtsingels en dergelijke. Bestuursleden hebben dit onderzocht met de conclusie dat op enkele plaatsen actie gewenst is. Dat wordt meegenomen in het globale beheers- en inrichtingsplan uiterwaarden dat onderdeel is van het contract over de jachthaven.

Apeldoorns kanaal

Het bestuur heeft zich laten voorlichten over de plannen van de Stichting Apeldoorns Kanaal om dit kanaal weer bevaarbaar te maken. Daar is veel geld voor nodig en dat is er als het om herstel van de sluizen gaat (uit Europa) maar niet voor het beweegbaar maken van vaste bruggen en dammen (o.a. de A 50). Het hele kanaal is een ecologische verbindingszone. Het is mogelijk zodanige voorwaarden te stellen dat recreatievaart niet gaat ten koste van natuur en milieu. Maar we zullen wel alert moeten zijn op het behoud van die natuurwaarden. Dit project gaat verder dan de gemeente Hattem. Daarom zijn we bezig met het oprichten van een stichting “behoud natuurwaarden Apeldoorns kanaal” met inbreng van anderen uit het betreffende gebied.

Lichtvervuiling

We hebben de gemeente gevraagd om de verlichting van het fietspad langs de Hessenweg te voorzien van een installatie zodat de verlichting alleen brandt als er iemand langs fietst. Helaas is dat niet mogelijk gezien doorschakeling naar verlichting op andere plaatsen. Toch blijft aandacht voor onnodige lichtvervuiling van belang zeker in verband met gewenst nachtdierenleven.

Hoogspanningsmasten

Bij TenneT in Arnhem informeerden we naar de mogelijkheden om hoogspanningsmaten te vervagen door ondergrondse kabels. Dat bleek erg duur te zijn. Maar bij nieuwe aanleg bestaat de verplichting om de helft van de leidingen ondergronds aan te brengen. Er zijn plaatsen waar datniet nodig is. Gelden die dan overblijven kunnen gebruikt worden voor het ondergronds maken van bestaande trajecten. In overleg met de gemeente hebben wij aangegeven daarvoor in aanmerking te willen komen voor de masten in en rond Hattem.

3. De vereniging

Fietstocht

Op vrijdag 11 mei 2007 werd een fietstocht georganiseerd langs de mooiste punten van Hattems Groene Kapitaal. Daarvoor werden vooral gezinnen uitgenodigd met kinderen opdat ook zij kennis konden maken met onze club en met het gebied waar wij aandacht voor hebben. Er waren 16 deelnemers die enthousiast reageerden. Zo konden direct al vijf nieuwe leden worden ingeschreven.

Statutenwijziging

De statutenwijziging waartoe in een tweetal extra ledenvergaderingen in oktober 2006 besloten werd kreeg op 19 februari 2007 zijn notariële beslag: Noodzakelijke aanpassing aan nieuwe regelgeving en een meer bij deze tijd passende naam.

Leden

Van de 126 leden zegden er 17 hun lidmaatschap op, voornamelijk wegens verhuizing of overlijden. Maar er kwamen ook precies 17 leden bij, dus het aantal bleef stabiel

Contacten

De contacten met de Gelderse Milieufederatie waren in 2007 en begin 2008 intensief vanwege de gezamenlijke belangen met betrekking tot de jachthaven. We zijn vertegenwoordigd in de Adviesraad. Verder was er regelmatig overleg met het buurtcomité Hattemerenk en met het comité Geldersedijk

Publiciteit

Door de vele activiteiten zoals de schooltuinen, de Veluwefotoroute, de windmolenacties, de jachthaven was er van diverse media belangstelling voor onze vereniging. Op verschillende plaatsen in Hattem werd de nieuwe flyer neergelegd. En er werd een begin gemaakt met modernisering van onze website.

Vereniging Landschap en Milieu Hattem

Jaarverslag 2007 met vooruitblik 2008